Χορός » Σόφκα ή ΣΟΦΚΑ » … κληροδότημα της Γρίβας στον Πολιτισμό !

Ημερομηνία : 11 Νοεμβρίου 2008

Η πολιτιστική μας παράδοση , βγήκε από την ίδια τη ζωή. Καθημερινές, απλές  ιστορίες αγάπης, έρωτα,  χαράς και πόνου γνθέτουν το Μωσαϊκό της μετέπειτας πολιτιστιμικής μας ταυτότητας.
Οι Ιστορίες αυτές μπορεί να πάρουν διάφορες μορφές. Να γίνουν ένα υφαντό, ένα φόρεμα, μια αστεία ή λυπητερή ιστορία, μια παροιμία, ένα χωρατό που θα μας διασκεδάζει, κάτι «Σοφό» να μας δείξει τον δρόμο όταν χαθούμε, ένα τραγούδι … ακόμα ακόμα ένας Χορός !
Έτσι, μέσα από ένα καθημερινό γεγονός, μιας απλής και καθημερινής κοπέλας, της Σοφίας, ξεκινά η πορεία ενός από τα λαμπρότερα  χορευτικά τραγούδια, πού χάρισε η παράδοση της Γρίβας, στην Μακεδονίας μας και την παράδοση της. Στόμα με στόμα κυκλοφορούσε το πάθημα της Σοφίας. Ολόκληρη η Μακεδονία μας, το έμαθε. Την συμπόνεσαν. Ενστερνίστηκαν τον τρόπο που την αγκάλιασε η Οικογένεια της, προσφέροντάς της αγάπη και θαλπωρή. Ανέδειξε, τα υψηλότερα των ηθών, κι ενός τρόπου ζωής που οι άνθρωποι θελαν να εντάξουν και στην δική τους ζωή.

Αποδέχτηκαν την » Γριβιώτικη ματιά » στον τρόπο, επίλυσης των προβλημάτων. Μιά » Ματιά» αγάπης, κατανόησης και συμπαράστασης. Κάτι δύσκολο για την κριτική της εποχής εκείνης. Η Σοφία, κατάφερε να συγκινήσει πολλούς και στο τέλος, η αγάπη του κόσμου την… Χόρεψε. Χορός που χορεύεται από όλους τους πολιτιστικούς συλλόγους, εδώ και 80 χρόνια , στην χερσόνησο του Αίμου ! Εικ. Χορευτές του Πολιτιστικού Συλλόγου Γρίβας,  με τις παραδοσιακές φορεσιές του χωριού!

Το ομιλών τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, που είναι αρχικά γραμμένη η ιστορία στο μετέπειτα τραγούδι, είναι τα Εντόπια … [ Εντόπια πληροφορίες … ΕΔΩ ]

Η Ιστορία του Χορού : Στις πρόποδες του Πάικου, στην επαρχία Παιονίας, στην Μακεδονία μας, υπάρχει το Ιστορικό κεφαλοχώρι της Γρίβας. Ένα χωριό που κατοικείται από το 817μ.χ.  Εκεί, ζούσε μιά κοπέλα, η Σοφία, κόρη του Κωνσταντίνου  και της Μαρίας Δήμκου (γεν. 1905). Τα βάσανά της αρχίζουνε όταν κάποιο πρωινό ξυπνά και νοιώθει πάρα πολύ άρρωστη. Τις πρώτες μέρες, προσπάθησε να κρατήσει την αδιαθεσία της μακριά από τους γονείς της. Λίγο από φόβο λίγο να μην τους ανησυχήσει, άφησε τις μέρες να περνούν. Βλέποντας όμως ότι δεν καλυτερεύει, πηγαίνει  κλαίγοντας, στον πατέρα της και του λέει ότι δεν είναι καλά, για να την βοηθήσει. Έτσι … αρχίζει η πλοκή !

Αποσπάσματα αφήγησης της Ιστορία της, σε έμμετρη νοηματική μετάφραση, στην βάση της υπαρκτής μουσικής του χορού :
1) Σήκω να πάμε, Σοφία μπαμπάκα μου (1), στην Γουμένισσα
Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, στην Γουμένισσα
2) Στην Γουμένισσα, μπαμπάκα μου, στόν γιατρό Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, στόν Γιώργο Ρούσση.
3) Αυτός να μάς πεί, Σοφία μπαμπάκα μου, ποιά η αρρώστεια σου Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, ποιά η αρρώστεια σου
4) Πες μου, Γιώργο στον Θείο (1), την αρρώστια της Σοφίας Ωχ αμάν αμάν, Γιώργο στόν Θείο, την αρρώστια της Σοφίας
5) Η αρρώστια της Σοφίας, αγαπητέ θείο Ντίνο, είναι που έχει παιδί Ωχ αμάν αμάν, αγαπητέ θείο Ντίνο, είναι γιατί έχει παιδί
6) Αγόρασέ μου αγόρασέ μου, αγαπητέ πατέρα, γκρί φόρεμα Ωχ αμάν αμάν, παρδαλή ζακέτα, για Νέα κοπέλα
7) Δεν σε ομορφαίνει, Σοφία μπαμπάκα μου, η παρδαλή ζακέτα Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, το γκρί φόρεμα
8) Εσένα σε ομορφαίνει, Σοφία μπαμπάκα μου, το όμορφο φόρεμα Ωχ αμάν αμάν όμορφο φόρεμα από τη Μπάπτα Λιτάρκα  (2) .

Το Μωρό που Γεννήθηκε, ήταν ο  γιός της Κωνσταντίνος. Στην συνέχεια η Σοφία απέκτησα άλλα 5 παιδιά. Το Θεόδωρο, την Μαρία, τον Ευάγγελο, την Ιφιγένεια και την Ελευθερία.
Απεβίωσε στις 20-4-1988 και ενταφιάζεται στο Κοιμητήριο του Ι.Ν Αγίου Αθανασίου  Γρίβας.

Υπόμνημα :
(1) … σύνηθης έκφραση καλοπιάσματος σε όλες της συγγενικές μορφές.
(2) … Η Γριβιώτισσα Ελισάβετ (Λυσσάβω) Λιτητάρη (Μπάπτα Λιτάρκα) ήταν ξακουστή ράφτρα της εποχής.

Βίντεο: Χορεύει το «Σωματείο Προστασία & Διάδοσης Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών «Άσκαυλος»… στο Θέατρο Ελληνικών Χορών «Δόρα Στράτου»

Χορός : Γυναικείος
Τύπος : Συρτός
Ρυθμός: Επτάσημος

Ευχαριστούμε ιδιαιτέρως το Ιστολόγιο http://entopios.wordpress.com/ για την συνδρομή του στην Αλήθεια, η οποία είναι στέρεος λίθος στο διαχρονικά Εληνικό οικοδόμημα της Μακεδονίας μας.

σ.σ. Συντάκτη : Βιώνοντας καθημερινά την ξεδιάντροπη κλεψιά της γνήσιας Ελληνικής Μακεδονικής μας κληρονομιάς από τους γείτονες, οφείλω να πω ότι οποιαδήποτε αντιγραφή ή παραποίηση της ανωτέρω Ιστορίας αποτελεί υφαρπαγή. Βέβαια είναι δύσκολο να αλλάξεις τον ΚΛΕΦΤΗ και δυσκολότερα τον ΣΦΕΤΕΡΙΣΤΗ.

Πρότυπη έρευνα, επιμέλεια Κειμένου-Φωτό-Βίντεο …. Χρήστος Αθ. Κόιοςsignature

Advertisements

5 thoughts on “Χορός » Σόφκα ή ΣΟΦΚΑ » … κληροδότημα της Γρίβας στον Πολιτισμό !

  1. Πάρα πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση του θέματος παιδιά.
    Όχι ότι αλλάζει κάτι αν η γλώσσα είναι ελληνική ή σλάβικη καθόσον όπως έγραψα και στον φίλο και αδερφό e-ntopios, και ο τελευταίος γλωσσολόγος μπορεί να μας βεβαιώσει ότι “η γλώσσα από μόνη της δεν αποτελεί τεκμήριο εθνικής ταυτότητας”.
    Η εθνική ταυτότητα σφυρηλατείται και από ένα σωρό άλλα επί μέρους χαρακτηριστικά όπως τα ήθη και έθιμα, η θρησκεία, οι παραδόσεις κλπ, κυρίως όμως το πνεύμα μας και η ψυχή μας.
    Άμα μοιραζόμαστε το ίδιο πνεύμα και την ίδια ψυχή, ανήκουμε στην ίδια ομάδα, είμαστε το ίδιο πράμα.
    Χαίρομαι που βλέπω ακόμα και ένα link με μία μίνι πραγματεία για τα “ντόπια”.
    Όπως είπα και πάλι στο blog του e-ntopios και μόνο το γεγονός ότι μιλιέται αυτή η διάλεκτος από Έλληνες είναι αρκετό για να καταχωρηθεί σαν μια ελληνική διάλεκτος.
    Είναι σημαντικό ότι υπάρχει διάθεση για την συντήρηση και ανάδειξή της και σας αξίζουν χίλια μπράβο γιαυτό.
    Γιατί αν χαθεί θα μας πουν αυτοί που παραποίησαν τη γλώσσα το 1944 (όπως ακριβώς παραποίησαν και παραποιούν την Ιστορία και διαστρεβλώνουν τα πάντα) ότι η γλώσσα των Σκοπίων είναι η γλώσσα που μιλούσαν πάντα στη Μακεδονία.
    Να είσαστε όλοι καλά.

    • Αγαπητέ Φίλε, Dimitri from Athens.
      Ευχαριστούμε για τα καλά σου λόγια. Η προσέγγιση στην Αλήθεια ήταν εύκολη, καθότι μόνο αυτή ΛΑΜΠΕΙ τελικά, σαν το αστέρι της Βεργίνας.
      Τα «Εντόπια» αποτελούν Γλωσσικό ιδίωμα της περιοχής με βάση την Ελληνική. Πάνω σε αυτή είναι χτισμένη όλη η παράδοση μας και δεν πρόκειται να την εγκαταλείψουμε για ένα τσούρμο ψεύτες και σφετεριστές.
      Σύντομα θα βγεί ολόκληρη η μελέτη που ετοιμάζουμε, για το γλωσσικό ιδίωμα των «Εντόπιων», ώστε να καταλάβουν όλοι ότι οι Σκοπιανοί μιλάνε την προσοαμοσθείσα απο την Ελληνική γλώσσα τους (ώς βάση πάντα) και όχι αντιστρόφως.
      Μείνε στην παρέα μας, θα σου αρέσει.
      Εύχομαι Υγεία !

      • Χαίρομαι που ετοιμάζεται μια μελέτη για τα Εντόπια.
        Φυσικά και θα περιμένω με ανυπομονησία.
        Θα υπάρξει κάποια έκδοση ή θα αναρτηθεί στο διαδίκτυο;
        Πολύ καλή πρωτοβουλία φίλε koioschristos και πάλι μπράβο!

      • Κατ΄ αρχάς θα υπάρξει ανάρτηση στην εφημερίδα μας και στην συνέχεια θα δούμε πώς μπορεί, στους χαλεπούς καιρούς τις μαθησιακής ανομβρίας, να κάνουμε την αλήθεια … χαλάζι επί κεφαλής !

  2. «…στους χαλεπούς καιρούς τις μαθησιακής ανομβρίας, να κάνουμε την αλήθεια … χαλάζι επί κεφαλής»!

    Πολύ καλό!
    😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s