About koioschristos

Γριβιώτης από το ... 1966 !

Εγκαίνια Κεντρικού Ναού Ιεράς Μονής Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης Γρίβας (Γουμένισσα).

Ημερομηνία : 9 Οκτωβρίου 2017

Ανακοίνωση :
Ἡ Ἱερά Μονή Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου & Εἰρήνης Γουμενίσσης (Γρίβας) ἑτοιμάζεται γιά τά εγκαίνια του κεντρικοῦ Ναοῦ, τήν Κυριακή 15 Οκτωβρίου από το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Γουμενίσσης κ. Δημήτριο καί ἄλλους Μητροπολίτες.

Εγκαίνια Ραφαήλ

Τήν Κυριακή 15 Ὀκτωβρίου τό πρωί:
… στίς 7.00 πμ ὁ Ὄρθρος, στίς 8.00 πμ ἡ Ἀκολουθία τῶν Ἐγκαινίων, στίς 9.30 ἡ θεία Λειτουργία.
Θά ἐκτεθεῖ σέ προσκύνηση  ΤΜΗΜΑ  ἀπό τήν Τιμία Μαρτυρική Κεφαλή τοῦ Ἁγίου Ραφαήλ (ἀπό τήν δεξιά ὑπερόφρυο περιοχή).
Τό ἀπόγευμα στίς 5.00 μ.μ. θά ψαλεῖ ἡ Παράκληση τῶν Νεοφανῶν Ἁγίων, καί στίς 8 μ.μ. οἱ Χαιρετισμοί τοῦ Ἁγίου Ραφαήλ.

ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς :
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΡΑΦΑΗΛ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ & ΕΙΡΗΝΗΣ ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΗΣ

Πρόσβαση :
2017-10-09 (1)

Advertisements

Χορός «Βρατνίτσκα» … μιά Γαμήλια Χασαπιά κληροδότημα της Γρίβας στον Πολιτισμό !

Ημερομηνία : 2 Οκτωβρίου 2017Πολιτιστικός Σύλλογος banner logo

Η πολιτιστική μας παράδοση , βγήκε από την ίδια τη ζωή. Καθημερινές, απλές  ιστορίες αγάπης, έρωτα,  χαράς και πόνου γνθέτουν το Μωσαϊκό της μετέπειτας πολιτιστιμικής μας ταυτότητας.
Οι Ιστορίες αυτές μπορεί να πάρουν διάφορες μορφές. Να γίνουν ένα υφαντό, ένα φόρεμα, μια αστεία ή λυπητερή ιστορία, μια παροιμία, ένα χωρατό που θα μας διασκεδάζει, κάτι «Σοφό» να μας δείξει τον δρόμο όταν χαθούμε, ένα τραγούδι … ακόμα ακόμα ένας Χορός !
Στα Εντόπια … Βράτα σημαίνει Πόρτα. κι αντιστοίχως Βρατνίτσκα  η πορτούλα,
προέρχεται δε από την Αρχαία Ελληνική λέξη φράττω (αττ.).
Υπομνήματα :
Το ομιλών τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, τα Εντόπια … [ Εντόπια πληροφορίες … ΕΔΩ ]

Αναζητώντας τις Ρίζες της Μακεδονικής® μας καταγωγής Συγκριτικό Λεξιλόγιο. σελ 90.

Ο χορός γεννήθηκε γιά να τιμήσει τον εθιμικό αντισυμβατικό τρόπο, στο δρώμενο του Γάμου της Γρίβας. Δράση του Γαμπρού, των Μπρατίμων και των Φίλων του, να μπορέσουν αθέατοι να δούν την προίκα της νύφης πριν αυτή τα στρώσει, γιά πρώτη φορά, την Δευτέρα μετά το Γάμο της, στο νέο της σπιτικό.
Η συγκεκριμένα προσπάθεια (άλλες φορές πετυχημένη κι άλλες όχι) δημιούργησε και το Χορό. Η απόδοσή της προσπάθειας αυτής , μαζί με το όποιο Τρόπαιο απόδειξης, παρουσιαζόταν από τους εμπλεκόμενους, σε ύστερο γλέντι στη Γρίβα, όπου χορευτικά αποτύπωναν το σύνολο της προσπάθειας και των δυσκολιών στην επίτευξη του στόχου, προκαλώντας θαυμασμό ή πειράγματα, αναλόγως του αποτελέσματος που πέτυχαν.

Εικ. Χορευτές του Πολιτιστικού Συλλόγου Γρίβας,  με τις παραδοσιακές φορεσιές του χωριού!

Η Ιστορία του Χορού : 
Την Πέμπτη, πριν το γάμο, η νύφη καλούσε στο Σπίτι της το Σόι και τους Φίλους της Οικογένειας όπου «άπλωνε» τα προικιά της σε όλα τα δωμάτια τους σπιτιού (πολλές φορές και στο χαγιάτι), ώστε να τα θαυμάσουν και να διαλαλήσουν την προκοπή της.
Οι Συγγενείς και φίλοι έφερναν Δώρα κι έδιναν Ευχές.
σ.σ. Τα Σπίτια της Γρίβας, ήταν  Φρουριακού τύπου. Αυτό σημαίνει ότι η Κύρια κατοικία μαζί με τον στάβλο ήταν εντός ψηλής περιμετρικής πέτρινης φράξης. Η είσοδος των μικρών Ζώων καθημερινής εξυπηρέτησης (Κατσίκια, Γίδια) γινόταν από μιά παράπλευρη πορτούλα (Βρατνίτσκα), καθότι η κύρια πόρτα παράμενε ελεγχόμενα κλειστή. Τα κατοικίδια αυτά ζώα συγκεντρώνονταν ομαδικά γιά βοσκή από ένα βοσκό, πολλές φορές ανά γειτονιά και με σειρά, ο οποίος κατά τη επιστροφή τους, τα έβαζε στα αντίστοιχα σπίτια μέσω της πορτούλας αυτής, εφόσον η κλειδωμένη κεντρική είσοδο δεν του επέτρεπε άλλη πρόσβαση.
Αυτή η πορτούλα ήταν και η »Κεκρόπορτα» εισόδου.

Ο Χορός, στην σύνθεσή του, περιγράφει 3 φάσεις :
Στην πρώτη φάση, οι άντρες έχουν τα χέρια στους ώμους (προσδιορισμός δεσίματος και αλληλοστήριξης) και πηγαίνουν, με την σχετική επιφύλαξη, όλοι μαζί προς το σπίτι της νύφης, στην βάση της γνωστής χασαπιάς.
Στην 2η φάση, εφόσον πλέον φτάσανε έξω από το σπίτι, γονατίζοντας περνάνε την βρατνίτσκα και τοίχο-τοίχο μπαίνουν στον προαύλιο χώρο, προς το σπίτι, προσπαθώντας να μην γίνουν αντιληπτοί.cropped-ceb2cf81ceb1cf84cebdceafcf84cf83cebaceb1.jpg
Στην 3η φάση εφόσον πέτυχαν τον στόχο τους και πήραν κομμάτι της προίκας ως Τρόπαιο ή τους ανακάλυψαν και τράπηκα σε φυγή, ο χορός ζωηρεύει και γίνεται τρεχάτος, με προσθήκη επιπλέον βήματος, αλλαγή φοράς στον κύκλο και μαίανδρους (αφού η φυγή γινόταν από τις Ούλιτσες* της Γρίβας)
* Ούλιτσα ή Ούλτσα είναι το κενό ανάμεσα στις Οικίες.

Παραπομπή :
Η 3η Φάση του Χορού, είναι και Πατέρας του Γριβιώτικου παιχνιδιού παρεών «Δώστε Φωνή — Αΐ Κορτί» … όπου μεγάλες παρέες παιδιών χωρίζονται σε 2 ομάδες και προσπαθούσαν η μία να εντοπίσει την άλλη μέσα στη Γρίβα, και εναλλάξ.

Ευχαριστώ ιδιαιτέρως τους μικρούς συγγενείς και φίλους συγχωριανούς μου γιά το Δώρο Γάμου που μου κάνανε, υπεθυμίζοντάς μου ότι στο Δικό μου γάμο «Βρατνίτσκα» δεν έκανα, όπως συνήθιζα πάντοτε στους άλλους.
σ.σ.  1η μου Βρατνίτσκα, στο Γάμο του Αθανασίου Κόιου (Τραϊανού και Μαρίας) και της Μαρίας Ίτσκου (Θάνου και Ελένης), Σεπτέμβρης ή Οκτώβρης του 1977.

Χορός : Αντρικός
Τύπος : Χασαπιά

σ.σ. Συντάκτη : Βιώνοντας καθημερινά την ξεδιάντροπη κλεψιά της γνήσιας Ελληνικής Μακεδονικής μας κληρονομιάς από τους «Γείτονες», οφείλω να πω ότι οποιαδήποτε αντιγραφή ή παραποίηση της ανωτέρω Ιστορίας αποτελεί υφαρπαγή. Βέβαια είναι δύσκολο να αλλάξεις τον ΚΛΕΦΤΗ και δυσκολότερα τον ΣΦΕΤΕΡΙΣΤΗ.

signature

Χρήστος Ζ. Μέλλιος. Αναζητώντας τις Ρίζες της Μακεδονικής® μας καταγωγής (Οι Εντόπιοι της Γρίβας).

Ημερομηνία : 25 Ιουλίου 2017

Έργα του ως Γλύπτης :  (Σύνδεσμος υπό Συγγραφή).

Βιογραφικό :
Ο Χρήστος Ζ. Μέλλιος γεννήθηκε το 1946 στο χωριό Γρίβα, του Δήμου Παιονίας, στο Κιλκίς.
Σπούδασε δημοδιδάσκαλος στη Ζαρίφειο Παιδαγωγική Ακαδημία της Αλεξανδρούπολης, ενώ στη συνέχεια εισήχθη στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου σπούδασε Σχέδιο και Χρώμα, λαμβάνοντας σημαντικές διακρίσεις.
Με δασκάλους τον Θύμιο Πανουργιά και Γιάννη Παππά και τον Νικόλαο Κερλή στη Χαλκοχυτική. Συνέχισε και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Morris Singer Foundry της Αγγλίας όπου ήρθε σε επαφή με τον, παγκοσμίως γνωστό γλύπτη, Henry Moor. Επαφή που στάθηκε καταλυτική για τη μετέπειτα πορεία του.
Με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών προχώρησε σε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ελλάδα.
Το 1978 διορίστηκε ως Καθηγητής των Εικαστικών Μαθημάτων στη Μέση Εκπαίδευση, όπου και υπηρέτησε έως το 2008.

Έχει φιλοτεχνήσει σειρά από έργα τα οποία κοσμούν Δήμους της Αττικής και για τα οποία έχει βραβευτεί.
Έχει πραγματοποιήσει πέντε ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και έχει λάβει μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις στο εσωτερικό, αλλά και σε χώρες του εξωτερικού. Ακόμη, είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, όπως επίσης και του Συλλόγου Γλυπτών Ελλάδος, στον οποίο έχει θητεύσει και ως Πρόεδρος. Έχει συγγράψει το Σήμερα ζει και εργάζεται στον Πειραιά.

Συγγραφικό Έργο :
1) <Ο Τάφος του μεγάλου Αλεξάνδρου> … Δοκίμιο !
Εκδόσεις «Εντός», 296 σελ.
ISBN 978-960-9492-62-1 
(2015)

Ο ταφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου 1

Παρουσίαση : 
Το εγχείρημα της παρούσας έρευνας είναι δύσκολο και, από κάθε άποψη, προκαλεί αίσθηση. Ανήκει πράγματι ο Τάφος της Βεργίνας στον Φίλιππο Β΄; Κατά τον Χρήστο Μέλλιο, δημιουργό της εν λόγω έρευνας, ο τάφος αυτός δεν ανήκει στον Φίλιππο Β΄, αλλά στο γιο του, τον Μέγα Αλέξανδρο. Για την υποστήριξη της θέσης αυτής ο συγγραφέας παρουσιάζει με ακρίβεια και καθαρότητα τα επιχειρήματα του, τα οποία αξιώνουν να ανατρέψουν επιστημονικές πεποιθήσεις που ως σήμερα θεωρούνται αναμφισβήτητες.
Το παρόν έργο καθίσταται πολυδιάστατο και από τα στοιχεία και το φωτογραφικό υλικό που περιέχει, τα οποία, πέρα από το να πλαισιώνουν την έρευνα του συγγραφέα, άπτονται με σφαιρικότητα της αρχαίας ελληνικής ιστορίας και μυθολογίας, καθιστώντας έτσι το παρόν πόνημα έναν ευχάριστο συνοδοιπόρο όλων εκείνων που επιχειρούν να περιπλανηθούν στα μονοπάτια του αρχαίου ελληνικού κόσμου.

2) Δίτομο έργο : <Αναζητώντας τις ρίζες της Μακεδονικής® μας καταγωγής>
2α) ΤΟΜΟΣ Α’ : Ετυμολογική προσέγγιση των Επωνύμων και των Κύριων ονομάτων των γηγενών κατοίκων του χωριού «Γρίβα».
Eκδόσεις «Γεώργιος Χρηστ. Αναστασάκης», 336 σελ.
ISBN 978-960-6635-22-9 
(Δεκέμβριος 2015)

Επώνυμα Γρίβας 1

Παρουσίαση :
«Αναζητώντας τις ρίζες της Μακεδονικής μας καταγωγής» είναι ο στόχος του παρόντος τόμου που φέρει την υπογραφή του κου Χρήστου Μέλλιου. Πρόκειται για μία ερευνητική προσπάθεια η οποία επιχειρεί να αναζητήσει την ετυμολογική προέλευση των επωνύμων και των κυρίων ονομάτων των γηγενών κατοίκων του χωριού Γρίβα, το οποίο ανήκει στο δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Παιονίας Κιλκίς.
Η ερευνητική προσπάθεια του κου Χρήστου Μέλλιου αποβλέπει να αποκαλύψει την ελληνική προέλευση των επωνύμων και των κυρίων ονομάτων των γηγενών κατοίκων αυτής της περιοχής διαφωτίζοντας με τον τρόπο αυτό τη βαθειά επίδραση της αρχαιοελληνικής παράδοσης στο βίο του νεώτερου ελληνικού κράτους. Ο κος Χρήστος Μέλλιος με υπομονή, μεθοδικότητα, ακάματη προσπάθεια και κυρίως αγάπη για την αναζήτηση της αλήθειας μάς αποκαλύπτει στον παρόντα τόμο άγνωστες αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρουσες πτυχές της επιβίωσης της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στο σλαβικό ιδίωμα της περιοχής του χωριού Γρίβα. Η αποκάλυψη είναι συγκινητική αλλά και επιστημονικά πολύ χρήσιμη, διότι διανοίγει νέες ατραπούς στο συναφές επιστημονικό πεδίο της γλωσσολογικής ειδικότερα έρευνας.
Συγχαίρουμε τον κον Χρήστο Μέλλιο για την σπουδαία ερευνητική του εργασία και ευχόμαστε δύναμη και επιτυχία στην έκδοση και του δεύτερου τόμου της μελέτης του. (Από τον πρόλογο της Ευφροσύνης Κλαμπανιστή)

Περιεχόμενα :
-Πρόλογος
-Εισαγωγή
-Τα επώνυμα και τα κύρια ονόματα των κατοίκων του χωριού Γρίβα Παιανίας με την ετυμολογική τους προσέγγιση
-Παράρτημα με άλλα επώνυμα και ορισμένες τοπωνυμίες
-Αρχαίες μακεδονικές λέξεις και ονομασίες
-Σύντομη αρχαία ιστορία της Μακεδονίας
-Τα ονόματα των βασιλέων της Μακεδονίας και των μακεδονικών βασιλείων
-Κύρια ονόματα επιφανών Μακεδόνων της αρχαιότητας και άλλων πολιτών
-Ονόματα αρχαίων μακεδονικών πόλεων
-Ιστορικά στοιχεία από τη Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια: Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία, Σοσιαλ. Δημοκρατία της Μακεδονίας, Μακεδονική Δυναστεία, Μακεδονικοί Πόλεμοι, Κύριλλος και Μεθόδιος, Γλώσσα Παλαιοσλαβική, Γραφή
-Η Αλφαβητική Γραφή
-Χάρτες της Μακεδονίας
-Μακεδονικές επιγραφές
Επίλογος
Βιογραφικό Σημείωμα
Βιβλιογραφία

2β) ΤΟΜΟΣ Β’ : ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ (+ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ)
Eκδόσεις «Γεώργιος Χρηστ. Αναστασάκης», 644 σελ.
ISBN 978-960-6635-21-2 
(Δεκέμβριος 2015)

Εντόπια Συγκριτικό Λεξικό 1

Παρουσίαση :
Στόχος της μελέτης μας αυτής ήταν αφ’ ενός ο εντοπισμός, η καταγραφή και η ετυμολογική προσέγγιση των ελληνικών λέξεων της αρχαίας μακεδονικής διαλέκτου, οι οποίες διασώθηκαν ευτυχώς, μέσα στο σλαβικό γλωσσικό ιδίωμα της περιοχής μας και αφ’ ετέρου, η ενδεικτική καταγραφή τόσο του ιδιώματος αυτού με τη μορφή διαλόγων καθημερινότητας, όσο και της συνοπτικής του γραμματικής.
Με την έρευνά μας αυτή καταδεικνύεται ότι οι αρχαίοι Μακεδόνες χρησιμοποιούσαν ως γλώσσα, ελληνική διάλεκτο και όχι κάποια άλλη άγνωστη σε μας γλώσσα, τα ίχνη της οποίας έχουν χαθεί και δεν μπορούμε πλέον να την προσδιορίσουμε. Πολύ περισσότερο, ασφαλώς και δεν ήταν σλαβική ή συγγενική, με την στενή έννοια του όρου, με αυτές των σλαβικών λαών της Ευρώπης, που ούτε καν υπήρχαν τότε ως οργανωμένες κρατικές οντότητες. Το πρώτο βουλγαρικό κράτος ιδρύεται στην περιοχή μεταξύ του Αίμου και του Δούναβη 1003 χρόνια μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, δηλ. το 680 μ.Χ.
Από τις εννιακόσιες πενήντα περίπου λέξεις που περιλαμβάνονται στο παρόν Λεξιλόγιο, οι περί τις οκτακόσιες ογδόντα είναι ελληνικές· ορισμένες μάλιστα από αυτές είναι, κατά την άποψή μας, αρχέγονες ελληνικές της μακεδονικής διαλέκτου, ενώ οι υπόλοιπες είναι κατά πλειοψηφία λατινικές (περί τις πενήντα λέξεις).
Όλες οι λέξεις αντιπαραβάλλονται με τις αντίστοιχες της βουλγαρικής γλώσσας, αλλά και της ρωσικής και της τουρκικής, εκεί που κρίναμε ότι χρειάστηκε, για να έχουμε ολοκληρωμένη εικόνα. Ελάχιστες μόνο λέξεις τις παραθέτουμε απλώς, παράλληλα με τις αντίστοιχες βουλγαρικές και τουρκικές, χωρίς να έχουμε κατορθώσει να τις προσεγγίσουμε ετυμολογικά και υποθέτουμε ότι μάλλον είναι ελληνικές.
Από το Συγκριτικό Λεξιλόγιο του Κ. Τσιούλκα, το οποίο αναφέρεται στην περιοχή του Μοναστηρίου, αναφέρουμε εκείνες μόνο τις λέξεις, που υπάρχουν και στο λεξιλόγιο του ιδιώματος της περιοχής μας και όχι άλλες.
Τέλος σε ξεχωριστό κεφάλαιο παραθέτουμε και τις τουρκικές λέξεις που υπάρχουν στο γλωσσικό αυτό ιδίωμα, για γνώση.
(Από την εισαγωγή του συγγραφέα)

Περιεχόμενα :
Εισαγωγή
Βραχυγραφίες Λεξικών
Κατάλογος των λέξεων του Ετυμολογικού και Συγκριτικού Λεξιλογίου
Συγκριτικό-Ετυμολογικό Λεξιλόγιο
Τουρκικές λέξεις που περιέχονται στο σλ. γλ. ιδίωμα
Διάλογοι καθημερινότητας εκφρασμένοι στο σλ. γλ. ιδίωμα
Οι προσφωνήσεις και οι όροι των συγγενών
Συγγενικές σχέσεις
Αριθμοί
Συνοπτική γραμματική
Επίλογος
Βιογραφικό σημείωμα
Βιβλιογραφία

signature

Γριβιώτικο ήταν το «ιερό βρασμένο κάστανο» του Αγίου Παϊσίου.

Ημερομηνία : 15 Ιουλίου 2017

Παρουσία πλήθους πιστών, τελέσθηκε την Τρίτη 11 Ιουλίου 2017, Ιερά Αγρυπνία (από τις 8 το βράδυ έως τη 1 τα ξημερώματα ) προς τιμήν του Παΐσιου του Αγιορείτη στον προαύλιο χώρο του Ναού του Αγίου Δημητρίου στο Αγρίνιο. 

Κατά την Αγρυπνία, εκτέθηκαν για προσκύνηση η εικόνα του Οσίου Παϊσίου, λείψανα του Αγίου Ιωάννη του Βραχωρίτη και του Οσίου Παϊσίου, καθώς και ένα Βρασμένο Κάστανο, δοσμένο από τον Όσιο Παΐσιο.

Το εν λόγω κάστανο ήταν ένα από τα κάστανα που είχε βράσει ο Παΐσιος πριν από 27 χρόνια και τα είχε δώσει σε φοιτητές. Ένας εξ’ αυτών, όντας ιερέας πια και έχοντας φυλάξει ένα κάστανο το έθεσε σε προσκύνημα, πλάι στην εικόνα του Παΐσίου και τα λείψανα του Αγίου Ιωάννη του Βραχωρίτη.

Η Ανάλυση της ανατομίας του Κάστανου, απέδειξε ότι προέρχεται από την Γρίβα. Μετά την γεωμετρική μέτρηση του τόξου του καρπού, την φασματογραφική απεικόνιση της περιμέτρου βάσης και την καταμέτρηση των τριχών στην τριχοφορία της κεφαλής, απεδείχθη 99,73% ότι είναι από την περιοχή «Μπάρα» του όρους Πάικου, της Γρίβας.
Αναφέρουμε πιθανότητα 0,27%, Διεθνούς Στατιστικού Λάθους.

Λόγω της «Ιερότητας» του εν λόγω Καστάνου, η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας δεν μας το διέθεσε για αποστολή στον τόπο καταγωγής του τη Γρίβα. προς  Πιστοποίηση (ISO 2001) της αυθεντικότητας της καταγωγής του.

Μας διατέθηκε όμως η παρακάτω High definition Φωτογραφία …
Κάστανο Ιερό
… αλλά παρά την 3ήμερη ολονύχτια σύσκεψη των Καστανοπαραγωγών της Γρίβας, δεν βρέθηκε αυτός που θυμήθηκε ότι το μάζεψε, από τα ΙΕΡΟ πλέον βουνό της Γρίβας.
signature

 

Παιονία … Αρχαία Ελληνική γη των Μακεδόνων® Προγόνων μας.

Ημερομηνία : 28 Ιουνίου 2017
σ.σ. Συντάκτη : ΚΑΝΕΝΑ Αρχαίο Ελληνικό όνομα δεν είναι Διαθέσιμο προς χρήση σε ΜΗ ΈΛΛΗΝΕΣ.

Βασίλειο Μακεδόνων 1

Αὐτὰρ Πυραίχμης ἄγε Παίονας ἀγκυλοτόξους
τηλόθεν ἐξ Ἀμυδῶνος ἀπ᾽ Ἀξιοῦ εὐρὺ ῥέοντος,
Ο Πυραίχμης πάλι οδηγούσε τους Παίονες με τα κυρτά τόξα,
μακριά από την Αμυδώνα, από τον πλατύ Αξιό, τον Αξιό που τα νερά του είναι τα πιο όμορφα που τρέχουν απλώνοντας πάνω στη γη.

Ιλιάδα, Β΄848-850 (8ο αιώνα π.Χ).

Οι Παίονες ήταν λαός που κατοικούσε στην αρχαία Μακεδονία και την Θράκη. Αρχικά κατοικούσαν στην άνω κοιλάδα του Αξιού και τη δυτική Ιλλυρία, και επεκτάθηκαν στη Βοττιαία και Ημαθία μέχρι τον Στρυμόνα. Τα ομηρικά έπη αναφέρουν τους Παίονες ως κατοίκους αυτής της περιοχής.[1] Πριν από την ίδρυση του μακεδονικού κράτους περιλάμβανε ολόκληρη σχεδόν τη Μακεδονία μέχρι την περιοχή των Σελλών της Ηπείρου και των Δολόπων της Θεσσαλίας[εκκρεμεί παραπομπή]. Κυριότερες πόλεις της ήταν η Αμυδών,[2] οι Στόβοι και η Σίρις. Αργότερα περιορίστηκαν στην Αμφαξίτιδα Παιονία, όπως αναφέρει και ο Στράβων[3] και στην περιοχή της κοιλάδας του Στρυμόνα. Στα χρόνια του Φιλίππου και του Μεγάλου Αλεξάνδρου είχαν περιοριστεί στον μέσο Αξιό και στην κοιλάδα του Στρυμόνα. Το 284 π.Χ. ενσωματώθηκαν στο Μακεδονικό Βασίλειο.[4]

… στη Μυθολογία

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία ο εραστής της Σελήνης, ο Ενδυμίων από την Ηλεία είχε τρεις γιους, τον Παίονα, τον Επειό και τον Αιτωλό. Ο Ενδυμίων για να δώσει το βασίλειό του σε έναν από αυτούς, τους έβαλε να τρέξουν σε αγώνα δρόμου στην Ολυμπία, όπου νίκησε και πήρε την βασιλεία ο Επειός. Ο Παίονας λυπήθηκε και έφυγε για να εγκατασταθεί στην επάνω κοιλάδα του Αξιού που ονομάστηκε Παιονία. Ο θεός Αξιός γέννησε τον Πηλεγώνα, γενάρχη των Παιόνων, μετά τον έρωτα του ποταμού με τη μεγαλύτερη κόρη του Ακεσσαμενού, βασιλιά της γειτονικής στον Αξιό Πιερίας, την Περίβοια.

Στον Τρωικό πόλεμο, οι Παίονες ««με τα αγκυλωτά τόξα» (Ιλιάδα, Β’ 848-850) «που φορούσαν περικεφαλαίες με αλογοουρά»» ήταν σύμμαχοι των Τρώων, εμφανίζονται να μάχονται στο πλευρό τους, υπό τον βασιλιά Πυραίχμη και τον Αστερόπαιο.

… στην Ιστορία

Ο Στράβων γράφει για τους Παίονες ότι ήταν Θράκες, και συμπληρώνει ότι από άλλους θεωρούνταν ότι προέρχονταν από άποικους Φρύγες και άλλοι ότι από αυτούς προέρχονταν εκείνοι. Αποτελούνταν από πολλές φυλές γνωστές με το όνομα Παίονες, Σιροπαίονες, Γρααίοι, Λαιαίοι, Παιόπλαι, Παναίοι.

Ο Ηρόδοτος αναφέρει ξεκάθαρα ότι οι Παίονες ζούσαν στις όχθες του ποταμού Στρυμόνα: «εἴη δὲ ἡ Παιονίη ἐπὶ τῷ Στρυμόνι ποταμῷ πεπολισμένη» και πως ήταν άποικοι των εκ της Τροίας Τευκρών[5].

Μεγάλες πόλεις ήταν η Άστιβος (σημερινό Στιπ, στα Σκόπια), ο Δόβηρος (πιθανόν η Δοϊράνη) και το Αστραίον (σημερινή Στρώμνιτσα). Πιθανόν οι Στόβοι (σημερινό Στόμπι) να ήταν η πρωτεύουσα του κράτους.

Κατά την εκστρατεία του Ξέρξη στην Ελλάδα συμμετείχαν στον στρατό του, άλλοι ως σύμμαχοι και άλλοι ως υποτελείς. Ο Φίλιππος Β’ μετά τον θάνατο του βασιλιά των Παιόνων Άγη, εξεστράτευσε εναντίον τους και τους κατέκτησε (355354 π.Χ.). Εκείνη την εποχή υπήρχε και αντίθεση στην Αθήνα για την πολιτική του Φιλίππου. Ο Ισοκράτης απλώς αναφέρει ότι ο Φίλιππος υπέταξε τους Παίονες και τους έκανε υπηκόους του. Αντίθετα ο Δημοσθένης τον κατηγορούσε για τον εξαναγκασμό των Παιόνων να συμμαχήσουν μαζί του ή να υποταχθούν ενώ προηγουμένως ήταν ελεύθεροι και σύμμαχοι των Αθηναίων. Ο Αλέξανδρος μετέπειτα εξεστράτευσε επίσης εναντίον τους, όταν αποπειράθηκαν να στασιάσουν. Κατά την εκστρατεία του στην Ασία χρησιμοποίησε Παίονες ως ελαφρά σώματα ψιλών.

Βασιλείς της Παιονίας

  • Πηλέγων, πρώτος βασιλιάς των Παιόνων
  • Πυραίχμης, πολέμησε στον Τρωικό Πόλεμο

Ιστορικά πρόσωπα

  • Άγις. Σύγχρονος του Φιλίππου, μετά τον θάνατό του ο Φίλιππος επιτέθηκε εναντίον των Παιόνων.
  • Λύκκειος (περίπου 359 – 340 π.Χ.)
  • Πατράος (περίπου 340 – 315 π.Χ.)
  • Αυδολέων, ή Αυδωλέων γιος του Πατράου, (περίπου 315 – 286 π.Χ.). Το 310 π.Χ. η ανεξαρτησία του ηγεμόνα αυτού διέτρεξε κίνδυνο από τους Αυταριάτες Ιλλυριούς, σώθηκε δε με τη βοήθεια του Κασσάνδρου. Υπήρξε φίλος και σύμμαχος των Αθηναίων κατά του Δημητρίου του Πολιορκητή και γι΄ αυτό τον λόγο είχε με ψήφισμα τιμηθεί από την Εκκλησία του δήμου. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης, σε ένα απόσπασμα του εικοστού βιβλίου του, τον αποκαλεί Αυτολέοντα, αλλά μάλλον λανθασμένα. Μάλλον είναι Αυδολέων, που σημαίνει αυτόν που έχει φωνή λιονταριού, μεγαλόφωνο. Του βασιλιά αυτού διασώθηκαν άξια λόγου νομίσματα που συχνά αντέγραφαν οι Γαλάτες. Αυτά ήταν δύο τύπων. Αυτά του πρώτου τύπου φέρουν στη μία όψη κεφαλή της Αθηνάς ή του Διονύσου και στην άλλη άλογο ελεύθερο ή προτομή αλόγου και επιγραφή ΑΥΔΩΛΕΟΝΤΟΣ. Αυτά του δεύτερου τύπου είναι αττικά τετράδραχμα όμοια με του Μ. Αλεξάνδρου και φέρουν την επιγραφή ΑΥΔΩΛΕΟΝΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΩΣ.
  • Αρίστων, γιος και διάδοχος του Αυδολέοντα
  • Δροπίων, (περίπου 279 π.Χ.) Γιος του Δέοντα, έγινε γνωστός από ανάθημα που έστειλε στους Δελφούς, μια χάλκινη κεφαλή παιονικού ταύρου, (αναφέρεται από τον Παυσανία). Το 1877 ανακαλύφθηκε στην Ολυμπία ένα βάθρο ανδριάντα με επιγραφή που αναφέρει ότι είχε στηθεί από τους Παίονες προς τιμή του βασιλιά Δροπίωνα. Αυτό δείχνει ότι οι βασιλιάδες της Παιονίας είχαν ελληνική καταγωγή, αφού μόνο σε Έλληνες επιτρεπόταν η συμμετοχή στους Ολυμπιακούς αγώνες[εκκρεμεί παραπομπή].

Παραπομπές

  1. Άλμα πάνω Ιλιάδα, Β΄848, Π΄287 και Φ΄152
  2. Άλμα πάνω Παναγής Λορεντζάτος, ΟΜΗΡΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ Γ΄εκδ.1989 πόλις της Παιονίας παρά τον Αξιόν Ποταμόν
  3. Άλμα πάνω Στράβων Παίονες δε περί τον Αξιόν ποταμόν και την καλουμένην δια τούτο Αμφαξίτιν, Ηδωνοί δε και Βισάλται την λοιπήν μέχρι Στρυμόνος… Γεωγρ.7α.1.11.11
  4. Άλμα πάνω Γιάννης Λάμψας,Λεξικό του Αρχαίου Κόσμου,Εκδ. ΔΟΜΗ
  5. Άλμα πάνω Ηρόδοτος, Ιστορίαι, βιβλ.Ε’, παρ.13

Πηγές

«Κουρμπάνι» της Αναλήψεως στη Γρίβα στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου (2017)

25 Μαΐου 2017
Φωτό : Κιόση Λίνα

Στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου στη Γρίβα, οι κάτοικοι την ημέρα της Αναλήψεως, γιορτάζουν το «κουρμπάνι». Το «κουρμπάνι» (1) , δηλαδή το συμποσιακό φαγητό κοινής εστιάσεως των χριστιανών (2) , είναι κληρονομικό έθιμο. Σύμφωνα με το έθιμο οι κάτοικοι του χωριού -μια φορά το χρόνο- με κοινή χρηματική συνεισφορά των ή από τάματα των πιστών , αποφάσιζαν όλοι μαζί να φτιάξουν φαγητό «περί υγείας» (3) αφιερωμένο στα παιδάκια του χωριού (4). Οι προσφορές είναι αρνάκια και όλες οι νοικοκυρές του χωριού μαγειρεύουν.

Χρονικό

Η ημέρα ξεκινά στις 08:30 με την Θεία Λειτουργία στο Ναό όπου ευλογείται ο άρτος του κουρμπανιού που προσφέρεται από τις γυναίκες (είτε αυτός αγοράστηκε είτε ζυμώθηκε παραδοσιακά). Έπειτα συγκεντρώνονται 21 ή 27 αρνάκια (…ή από προσφορές ή από συμπληρωματική δωρεά τις εκκλησίας ), το Λάδι, τα πράσινα κρεμμύδια, το κόκκινο πιπέρι και ο δυόσμος. Αφού σφαχτούν τα αρνάκια, τα τεμαχίζουν και τα μαγειρεύουν σε μεγάλα καζάνια. Στην συνέχεια προσθέτουν τα πράσινα κρεμμύδια, αλάτι, κόκκινο πιπέρι και δυόσμο, ετοιμάζοντας έτσι το «κουρμπάνι». Τα εντόσθια και οι συκωταριές τηγανίζονται χωριστά και στις 12:00 έρχονται τα παιδιά του χωριού να γευματίσουν με τον άρτο που τους μοιράζεται. Στους ήχους της καμπάνας, 3 το μεσημέρι, «ο ιερέας ευλογεί το φαγηητό» (5) δίνοντας έτσι την έναρξη της μοιρασιάς του φαγητού. Στην αρχή οι γυναίκες και τελευταίοι οι άντρες, οι οποίοι και προσφέρουν χρήματα στην εκκλησία εκφράζοντας έτσι και έμπρακτα τις ευχαριστίες τους. Όλοι υπομονετικά περιμένουν την σειρά τους. Η προσέλευση δε όλων των κατοίκων στον αυλόγυρο της εκκλησίας τους δένει και διατηρεί το έθιμο των πατεράδων και των παππούδων μας ζωντανό. Το έθιμο διατηρείται για αιώνες και έφτασε μέχρι την εποχή μας ως μέσον εξασφάλισης των αγαθών και της ίδιας της ζωής. Δεν πρέπει εξάλλου να παραβλέπεται ο ψυχαγωγικός – συμποσιακός χαρακτήρας του κουρμπανιού σε μία εποχή λιτοδίαιτης Φτώχιας και στέρησης παλαιοτέρων χρόνων.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

  • (1) Κουρμπάνι – προέρχεται από την τουρκική λέξη kurban, που σημαίνει θύμα – λέγεται το ζώο που θυσιάζεται, καθώς και η θυσιαστική λειτουργία στο σύνολο της.
  • (2) Η διανομή του κρέατος, μαζί με άρτο, προσδίδει στο κουρμπάνι χαρακτήρα θρησκευτικού γεύματος, ανάλογου με τις «αγάπες» των πρώτων χριστιανικών χρόνων.
  • (3) Εικάζεται ότι επί τουρκοκρατίας κακό έπληξε το χωριό από μεγάλη αρρώστεια και μεταξύ άλλων τα παιδιά πέθαιναν και απόιτία. Oι γονείς των παιδιών στράφηκαν στην εκκλησία και για να σταματήσει αυτό το κακό και έδωσαν ως τάμα αρνάκια για να φτιάξουν το κουρμπάνι.
  • (4) Παράλληλα βέβαια λειτουργεί στο όλο έθιμο και απόηχος αρχαϊκών αντιλήψεων και δοξασιών, που δίνουν στο κρέας εξαίρετες ιδιότητες δύναμης και υγεία.
  • (5) Το κουρμπάνι με μορφή κοινής εστιάσεως, έχει γίνει ευρύτερα αποδεκτό και από την Εκκλησία, η οποία και ευλογεί το κρέας με ειδική ευχή: «Επίσκεψαι, Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Θεός ημών, τα εδέσματα των κρεών και αγιάσον αυτά…».

Ιστορική έρευνα

  • Οι τελετές θυσίας ζώων είναι αρχαιοελληνικό έθιμο που διατηρήθηκε σε πολλές περιοχές, και ιδίως στη  Θράκη, ακόμα και μετά τον εκχριστιανισμό των Ελλήνων. Μάλιστα συνδιάστηκαν με γιορτές Αγίων κατά τη Βυζαντινή περίοδο, παρά τις απαγορεύσεις της Ελληνορθόδοξης εκκλησίας. Το έθιμο διατηρήθηκε και επί Τουρκοκρατίας, καθώς οι Τούρκοι επέτρεψαν στους Έλληνες θρησκευτική εκδήλωση ανάλογη με τη δική τους, το » Μπαϊράμι».[2][3]

Παραπομπές

Κολοκυθόπιτα της Γρίβας (Τικφινίκ) … «η παραδοσιακή συνταγή» μας.

Ημερομηνία : 5 Φεβρουαρίου 2017
Συνταγή : Κόιου Άννα
Επίσημοι Δοκιμαστές : Κόιος Χρήστος και Υιός.

Υλικά για τη Ζύμη της Κολοκυθόπιτας :

  • 1 Ποτήρι Χλιαρό Νερό, περίπου 250ml
  • 1 Φλιτζανάκι του καφέ Σπορέλαιο 
  • 1 κουταλιά της Σούπας Ξύδι
  • 1  κουταλιά του γλυκού Αλάτι
  • 1 κουταλιά του γλυκού  Ζάχαρη
  • Αλεύρι γιά όλες τις Χρήσεις, γιά μιά κανονική ζύμη (12 Μπαλάκια)

Υλικά για το μείγμα της Κολοκυθόπιτας :

  • 600 γρ. τριμμένο σε χοντρό τρίφτη, κίτρινης Γριβιώτικης Κολοκύθας … την οπόια Στραγγίζουμε καλά
  • 2 μικρά Φλυτζάνια του Καφέ Καστανή Ζάχαρη
  • 3 Αυγά 
  • 1 πρέζα Αλάτι  
  • 1 κοφτό κουταλιά του γλυκού Κανέλλα
  • 1 Φλιτζανάκι του καφέ κοπανισμένα Καρύδια
  • σ.σ Συντάκτη : Γιά να κάνετε την παραπάνω κολοκυθόπιτα «Αλμυρή» αντικαταστήστε στο Μείγμα την Καστανή Ζάχαρη, την Κανέλα και τα Καρύδια, με 400γρ. Γριβιώτικο Κατσικίσιο Τυρί

Παρασκευή Ζύμης της Κολοκυθόπιτας :
Βάζουμε σ ένα Μπώλ, με τη σειρά το Νερό, το Ξύδι, το Αλάτι και τα ανακατεύουμε. προσθέτουμε σιγά σιγά το Αλεύρι κι αρχίζουμε να το ζυμώνουμε, προσθέτουμε το 1 φλιτζανάκι του καφέ  Λάδι, μέχρι να βγεί μιά κανονική Ζύμη. Σκεπάζουμε τη Ζύμη, με μία πετσέτα κουζίνας, να ξεκουραστεί γιά 15′ περίπου.

Παρασκευή Μείγματος της Γαλατόπιτας :
Στο τριμμένο κολοκύθι, ρίχνουμε όλα τα υλικά του Μείγματος, ένα-ένα με τη σειρά, και τα ανακατεύουμε καλά.

Ταψί (κάτα προτίμηση) Στρογγυλό 38εκ.

 

Διαδικασία Παρασκευής της Κολοκυθόπιτας :
Κάνουμε τη Ζύμη 10 μπαλάκια.
Ανοίγουμε το 1ο μπαλάκι σε ψιλό στρόγγυλο φύλο (περίπου 30εκ.-35εκ.).
Αλείφουμε το φύλο με Σπορέλαιο και απλώνουμε διάσπαρτα το Μείγμα.
Τυλίγουμε το Φύλλο, σε ρολό και το τοποθετούμε σε στρόγγυλο ταψί, από την μέση προς τα άκρα, σε σχήμα Κουλούρας.

Συνιστάται να αφήνετε λίγο «Αέρας» στις κουλούρες, μέσα στο ταψί, ώστε να ψηθεί κι ανάμεσά τους καλά η Πίτα (το μείγμα κολοκυθιού, όσο καλά και να το στύψετε, πάντα στέλνει υγρασία).

IMG_20170205_114908.jpg

Ψήσιμο :
Σε Προθερμασμένο Φούρνο, στην Μεσαία σχάρα, ψήνουμε στους 160 βαθμούς Κελσίου (Οι Ομογενείς των Ηνωμένων Πολιτειών στους 320 βαθμούς Φαρενάιτ (℉ =℃ * 1.8000+ 32.00)) … γιά 45 περίπου λεπτά (ανάλογα τον φούρνο).

img_20170205_125114

signature

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ !