Το ελληνικό κάστανο πέταξε με… τα φτερά μιας σφήκας.

Ημερομηνία : 28 Σεπτεμβρίου 2016
Δημοσίευση : Εφημερίδα Έθνος (ένθετο «Αγρότης»)

Mια… σφήκα «απογείωσε» την καλλιέργεια κάστανου τα τελευταία χρόνια στο Πάικο του Κιλκίς, μια από τις μεγαλύτερες περιοχές παραγωγής του προϊόντος στη χώρα.

Ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Γρίβας Κιλκίς, Γιώργος Μπακάλης, μιλά για την αναβίωση της καστανιάς

Ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Γρίβας Κιλκίς, Γιώργος Μπακάλης, μιλά για την αναβίωση της καστανιάς

Το μικρό έντομο (Dryocosmus kuriphilus Tasymatsu), γνωστό ως «σφήκα της καστανιάς», έχει αφανίσει σχεδόν το 80% της παραγωγής κάστανου της Ιταλίας, με αποτέλεσμα οι Ιταλοί έμποροι να στραφούν στην Ελλάδα, αναζητώντας μεγάλες ποσότητες του προϊόντος, που κατέχει υψηλή θέση στη διατροφική τους κουλτούρα. Η ξαφνική αύξηση της ζήτησης έφερε σχεδόν διπλασιασμό της τιμής παραγωγού και ανέβασε κατακόρυφα το ενδιαφέρον των κατοίκων στα «καστανοχώρια» του Πάικου να ασχοληθούν με το προϊόν. Χιλιάδες στρέμματα με καστανεώνες που ήταν εγκαταλελειμμένοι επί δεκαετίες ξαναπήραν ζωή, ενώ άγριες καστανιές εμβολιάζονται συστηματικά προκειμένου να βγάλουν παραγωγή και να εξυπηρετήσουν τη ζήτηση.

«Μέχρι πριν από μερικά χρόνια πουλούσαμε με 1,50 ως 1,70 ευρώ το κιλό στην ποιότητα extra A (σ.σ. το μεγάλο μέγεθος) και η παραγωγή πήγαινε μόνο στην ελληνική αγορά. Πέρυσι μας τα έπαιρναν οι Ιταλοί με 2,50 ως 2,70 ευρώ, και κάποιοι πούλησαν μέχρι και 3 ευρώ το κιλό», είπε στο «Eθνος» ο Γιώργος Μπακάλης, πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Γρίβας Κιλκίς, που μαζί με την Καστανερή αποτελούν τα δύο μεγαλύτερα καστανοχώρια της περιοχής. Πολλές από τις 300 οικογένειες των δύο χωριών που ασχολούνται με το κάστανο έχουν ως αποκλειστική πηγή εισοδήματος τη συγκεκριμένη καλλιέργεια, ενώ μικρότερη παραγωγή έχουν τα γειτονικά χωρικά Κάρπη, Ομαλό και Πεντάλοφος. Το καστανόδασος της περιοχής αποτελεί το μεγαλύτερο της Ελλάδας, με συνολική έκταση 15.000 στρέμματα. Από αυτά, καλλιεργούνται σήμερα περίπου 8.000 στρέμματα, έναντι 5.000 πριν από μερικά χρόνια. Η ετήσια παραγωγή της περιοχής προσεγγίζει τους 1.250 τόνους και η συγκομιδή θα ξεκινήσει σύντομα.

Οι καστανεώνες του Πάικου διανύουν περίοδο ακμής, θυμίζοντας στους παλαιότερους τις δύσκολες εποχές, που το λεγόμενο «αρτόδεντρο» παρείχε στους κατοίκους μια από τις βασικές τροφές τους.

 «Εμείς στην Ελλάδα γνωρίζουμε το κάστανο μόνο βραστό ή ψητό στον καστανά του δρόμου, ενώ καμιά φορά το βάζουμε και στη γεμιστή γαλοπούλα τα Χριστούγεννα. Αντίθετα, οι Ιταλοί έχουν κουλτούρα κατανάλωσης κάστανου, γνωρίζοντας την υψηλή διατροφική του αξία. Φτιάχνουν με αυτό ζυμαρικά, μαρμελάδες, παιδικές τροφές και πολλά πράγματα ακόμα», ανέφερε ο κ. Γιώργος Μπακάλης.
Το μικρό έντομο Dryocosmus kuriphilus Tasymatsu, που αφάνισε τις ιταλικές καστανιές δίνοντας πνοή στις ελληνικές
Το μικρό έντομο Dryocosmus kuriphilus Tasymatsu, που αφάνισε τις ιταλικές καστανιές δίνοντας πνοή στις ελληνικές

Ο Δάνος Δανιηλίδης και η Μάγια Κετικίδου, που διατηρούν επισκέψιμη αγροτουριστική μονάδα στην Καστανερή Κιλκίς, εκμεταλλεύονται μεταξύ άλλων και τον καστανεώνα, ενώ είναι από τους ελάχιστους που δημιουργούν μαρμελάδες κάστανου με γεύσεις διάφορων φρούτων.

«Η συγκυρία του προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι Ιταλοί έχει φέρει στην περιοχή ζεστό χρήμα, αλλά πρέπει να δούμε τι θα γίνει και μετά. Σε μια πενταετία από σήμερα το πρόβλημα θα έχει αποκατασταθεί στην Ιταλία και πρέπει να ανοίξουμε την αγορά γιατί θα μείνουμε ξεκρέμαστοι», λέει στο «Eθνος» ο κ. Δανιηλίδης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμα και με τη σημερινή συγκυρία, οι Ιταλοί συνεχίζουν να καρπώνονται την υπεραξία του προϊόντος, παρόλο που έχουν προσφέρει υψηλές τιμές και χρήμα στα καστανοχώρια. «Επεξεργάζονται το κάστανο και δημιουργούν καστανάλευρο, ένα προϊόν με υψηλή διατροφική αξία χωρίς γλουτένη, με το οποίο φτιάχνουν ψωμί. Το καστανάλευρο πωλείται 20-25 ευρώ το κιλό και δημιουργείται από το κάστανο που το αγοράζουν με κάτω από 3 ευρώ το κιλό», επεσήμανε και προσέθεσε: «Μεγάλο ζαχαροπλαστείο της Θεσσαλονίκης μάς προσέγγισε γιατί είχε ανάγκη από 1,5 τόνο πουρέ κάστανου τον μήνα και του είπαμε πως δεν έχουμε τη δυνατότητα. Εισάγουμε κάτι που θα μπορούσαμε να παράγουμε μόνοι μας».

Η ακύρωση
Μια σοβαρή επενδυτική προσπάθεια, που εκδηλώθηκε πριν από έναν χρόνο, για τη δημιουργία μονάδας μεταποίησης και επεξεργασίας κάστανου στην περιοχή του Κιλκίς, με τη συμμετοχή Ελλήνων και Ιταλών επιχειρηματιών, ακυρώθηκε πριν ξεκινήσει, και ενώ ήδη είχαν αγοραστεί τα πρώτα μηχανήματα.

«Ηρθαν τα capital controls και ακύρωσαν μια πολύ δυναμική επένδυση. Επρόκειτο για μια συνεργασία ενός πολύ σοβαρού ντόπιου επιχειρηματία και τριών Ιταλών, εκ των οποίων ο ένας ήταν ο «βασιλιάς του κάστανου» στη χώρα του και ήθελε να μεταφέρει εδώ το know how από τη χώρα του. Δυστυχώς, φοβήθηκαν λόγω της αστάθειας και οικονομικής αβεβαιότητας που υπήρχε τότε και χάσαμε την ευκαιρία να έχουμε μια μεγάλη επένδυση εν μέσω κρίσης», είπε στο «Εθνος» ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κιλκίς και αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ενωσης Επιμελητηρίων, Παύλος Τονικίδης.

Η σφήκα του κάστανου εντοπίστηκε και σε περιοχές της Ελλάδας, σκορπώντας έντονη ανησυχία. Συγκεκριμένα, το έντομο βρέθηκε για πρώτη φορά το 2014 στην περιοχή της Πιερίας, και στη συνέχεια στη Δράμα και στον Λαγκαδά Θεσσαλονίκης, όπου απομονώθηκε και δόθηκαν σαφείς οδηγίες προς τους παραγωγούς για την αντιμετώπισή του. Από τις περιφερειακές υπηρεσίες Αγροτικής Ανάπτυξης έχουν κληθεί οι παραγωγοί να αποφεύγουν τη μεταφορά δέντρων από μια περιοχή σε άλλη.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΙΓΝΑΤΙΑΔΗΣ
Πρότυπη Δημοσίευση :  Εφημερίδα Έθνος (ένθετο «Αγρότης»)

Ευχαριστούμε θερμά την Κα Δούμου Ελένη…που ανάδειξε το άρθρο αποδίδοντας ως πρέπει, την αρχική του πηγή, καταδεικνύοντας έτσι τον πηγαίο Γριβιώτικο σεβασμό και ήθος.

41α ΘΕΟΤΟΚΕΙΑ στη Γουμένισσα !

Ημερομηνία : 2 Αυγούστου 2016 Δήμος Παιονίας banner logo

Ευχαριστούμε πολύ την Κα Δούμου Ελένη, Υπεύθυνη των Πολιτιστικών του Δήμου Παιονίας … γιά την Πλήρη και Έγκαιρη εννημερωσή μας !

Η Είσοδος σε όλες τις Εκδηλώσεις είναι Ελεύθερη !

13912417_10208037898319138_5501613167762726544_n13729120_10208037898399140_638210183594280187_n

Καλή Επιτυχία, Καλή Διασκέδαση !

Ποιός θα βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά (Ντοκυμαντέρ) !

Featured

Ημερομηνία : 12 Μαΐου 2016

Δύο χρόνια διαδρομής της ταινίας – ντοκιμαντέρ «Ποιός θα βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά» γυρισμένη στον τόπο μας, τη Γρίβα, η οποία πραγματεύεται τις Ζωές των Γριβιωτών στην καθημερινοτητά τους,  τον στενό δεσμό που έχουν με τα Κάστανα, στο βουνό του Πάϊκου, μέσα από τις δυσκολίες που βιώνουν καθημερινά.
Η διαδρομή του ντοκιμαντέρ, δείχνει την άρρηκτη σχέση των Γριβιωτών με το βουνό, και την συνύπαρξη μεταξύ τους, σ΄ ένα χωριό που σιγά σιγά και μεθοδευμένα αδειάζει.

Μια ταινία στην οποία πρωταγωνιστούν μαζί με τους Γριβιώτες, οι πικρές αλήθειες, η «Νέα Κοινωνία» που σιγά σιγά αναδύεται στην παραμεθόριο επαρχία, με το τετελεσμένο σχέδιο να γίνουν όλα «κέντρο»… μιάς και σιγά σιγά όλες οι υπηρεσία μεταφέρονται, αρχικώς, στην πρωτεύουσσα του Νομού, 47 Χιλιόμετρα μακρυά.

Λιγοστοί πλέον Γριβιώτες (και λιγότεροι χρόνο με το χρόνο) στέκονται όρθιοι κόντρα στην ευκολία της πόλης, τιμώντας μεν τον τόπο που τους γέννησε, που προσπαθούν να τον διατηρήσουν βιώσιμο γιά τα παιδιά και τα εγγόνια τους.
Ξεδιπλώνωντας τα κοινα προβλημάτα όλης της παραμεθόριας επαρχίας, και πίσω από τα πικρά τους λόγια, πεπραγμένα απάτης απ΄όλες τις κατευθύνσεις, δείχνουν ότι μέσα στην αντιξοότητα και το συνεχές και μόνιμο ψεύδος, θα παλέψουν.

● Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης «ΑΓΟΡΑ» 14 – 23 Μαρτίου 2014
● Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας 13 – 18 Οκτωβρίου 2014
● Νantes – Νάντ Γαλλία 16 Μαρτίου 2015
● London – international Greek Film Festival (19-25 Οκτωβρίου 2015)
– Λονδίνο Αγγλία 22 Οκτωβρίου 2015

Ευχαριστούμε :
α) … τον Χρήστη «Asklepeion Greece«, γιά την αρχική δημοσίευση του Ντοκυμαντέρ, στο κανάλι του στο Youtube.

β) … τον συγχωριανό μας Κο Σιώμο Αντώνη γιά την προώθηση του Βίντεο, στους Ιστότοπους της Γρίβας.

Γαλατόπιτα αλμυρή με Κόθρο-Κρίσνικ !

Ημερομηνία : 16 Απριλίου 2016 

Συνταγή : Ελισάβετ Πέτσου

Περιγραφή
Παραδοσιακή, ανοιχτή γαλατόπιτα, ιδιαίτερης τεχνικής, με το λεγόμενο «κρίσνικ», όπως λέγεται ο κόθρος στη τοπική διάλεκτο της Μακεδονίας … (8 μεγάλα κομάτια).

Γαλατόπιτα Ελισάβετ Πέτσου 1
Για τη ζύμη:

  •    1 ποτήρι χλιαρό νερό
  •    3-4 κ.σ.σπορέλαιο
  •    αλάτι
  •    1 κ.σ. ξύδι
  •    3 1/2 – 4 ποτήρια αλεύρι

Για τη γέμιση:

  •    1 κιλό γάλα
  •    4 αυγά
  •    Για όλη τη πίτα χρειάζεται 1 φλ.τσ.σπορέλαιο
  •    και 250γρ.τυρι για το κόθρο
Το ταψί είναι 32 νούμερο.
Οδηγίες
  1. Ζυμώνεις όλα μαζί τα υλικά για το ζυμάρι . Σκεπάζεις με μια πετσέτα και αφήνεις μισή ώρα να ξεκουραστεί το ζυμάρι.
  2. Στη συνέχεια χωρίζεις τη ζύμη σε 6 μέρη τα οποία κάνεις μπαλάκια, τα βάζεις στο λεκανάκι σκεπασμένα να μη ξεραθούν όσο ανοίγεις τα φύλλα.
  3. Ανοίγεις ένα φύλλο όσο είναι ο πάτος του ταψιού και το απλώνεις στο λαδωμένο ταψί, κάνεις το ίδιο με ένα ακόμη φύλλο. Τώρα ανοίγουμε ένα φύλλο, το λαδώνουμε και τρίβουμε τυρί, τυλίγουμε σε ρολό ,το σουρώνουμε και το βάζουμε στο ταψί να κάνουμε το κόθρο. Κάνουμε το ίδιο με ακόμη δύο φύλλα.
  4. Τέλος ανοίγουμε ένα φύλλο, το λαδώνουμε ελαφρώς και το ψήνουμε στο φούρνο μέχρι να ροδίσει. Όταν το βγάλουμε το σπάμε σε μικρά κομμάτια και τα ρίχνουμε στο ταψί.
  5. Ζεσταίνουμε το γάλα και ρίχνουμε τα χτυπημένα αυγά και λίγο αλάτι. Ρίχνουμε το γάλα και ψήνουμε στους 180-200 βαθμούς ώσπου να πάρει χρώμα ,χρειάζεται περίπου 1 ώρα.

Γαλατόπιτα Ελισάβετ Πέτσου 2.jpg

 

Λίγα μυστικά ακόμα

Μπορεί να γίνει και γλυκιά , δεν θα βάλουμε τυρί και αλάτι, στη θέση τους θα προσθέσουμε λίγο ζάχαρη στο γάλα με τα αυγά. Ακόμη γίνεται και κολοκυθόπιτα γλυκιά και αλμυρή.

 

ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΑΓΙΟΥ ΡΑΦΑΗΛ, Γρίβας !

Ημερομηνία : 24 Απριλίου 2014logo-mitropoli-goumenissa

 Εννημέρωση : Σιάγλης Γιάννης13091888_994605503920688_3678908496243781782_n

» Ιστοσελίδα Ιεράς Μονής Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης Γρίβας «

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.


Η Ιερά Μονή των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης βρίσκεται σε κατάφυτη πλαγιά του όρουςΠάικου στο νομό Κιλκίς, σε υψόμετρο 600 μ. με θέα την κοιλάδα του Αξιού, στην περιοχή της Γρίβας και σε απόσταση 7 Χμ. από τη Γουμένισσα.

Πρόκειται για μια ανδρική μονή, η οποία ιδρύθηκε το 1992 από τον ΜητροπολίτηΓουμενίσσης Δημήτριο και είναι αφιερωμένη στους μάρτυρες Άγίους Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη, που μετά από μια περιπετειώδη ζωή, στα έσχατα χρόνια της Βυζαντινή αυτοκρατορίας, κατέληξαν στη Λέσβο όπου και μαρτύρησαν τη Λαμπροτρίτη του 1403.

Η Μονή πανηγυρίζει την Τρίτη της Διακαινησίμου (Τρίτη του Πάσχα), ημέρα κατά την οποία τελειώθηκαν μαρτυρικά οι Άγιοι στη Θερμή της Λέσβου το 1463. Επίσης ιδιαίτερα τιμώνται και οι εορτές των Αγίων Μυροφόρων και του Μεγάλου Βασιλείου, στους οποίους είναι αφιερωμένα ομώνυμα παρεκκλήσια του αρχικού κτιριακού συγκροτήματος της Μονής.

Ο κύριος Ναός του Μοναστηριού («καθολικόν» κατά τη μοναστική ορολογία) είναι αφιερωμένος στους Αγίους Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη. Οι απόστολοι Πέτρος καιΠαύλος έχουν τιμηθεί με Παρεκκλήσιο όπως και ο Απόστολος Ανδρέας.

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην αρχιτεκτονική του ναού η οποία συνδυάζει τον αθωνικό τύπο με στοιχεία τηςΚωνσταντινούπολης (πτυχωτός εσωτερικά κεντρικός τρούλος, 4 δορυφόροι τρούλοι, τρούλος πάνω από την Αγία Τράπεζα, χοροί, παρεκκλήσια, τρούλος λιτής, εξωτερικό αίθριο). Το εντυπωσιακό χειροποίητο ξυλόγλυπτο τέμπλο του παρεκκλησίου των Μυροφόρων είναι έργο πατέρων της ιστορικής σέρβικης Μονής Ντέτσανι (14ος αιώνας). Ο μόνιμος και πολύτιμος πνευματικόςθησαυρός του Μοναστηριού, είναι τμήματα ιερών λειψάνων των τριών νεοφανών μαρτύρων Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης, που φυλάσσονται σε καλαίσθητη λειψανοθήκη.

Το μοναστήρι λειτουργεί σαν τόπος διορθόδοξης επικοινωνίας. Κατ’ επανάληψη το έχουν επισκεφθεί Σέρβοι και Ρουμάνοι επιτελείς κληρικοί και μοναχοί.

Πρόσβαση Χάρτης :
2016-04-24

 

Τα Λαζαράκια … παντού !

Ημερομηνία : 22 Απριλίου 2016 (Παραμονές του Λαζάρου).
.
Το Σάββατο του Λαζάρου θεωρείται η μέρα της Νίκης στον θάνατο και της εξύμνησης του Ζωοδότη ΘΕΟΥ.
lazaros

 Για την ψυχή του Λάζαρου οι γυναίκες ζύμωναν ανήμερα το πρωί ειδικά κουλούρια, τους “λαζάρηδες”, τα “λαζαρούδια” ή και “λαζαράκια”. “Λάζαρο αν δεν πλάσεις, ψωμί δεν θα χορτάσεις” έλεγαν, μια και ο αναστημένος φίλος του Χριστού πίστευαν πως είχε παραγγείλει: “Όποιος ζυμώσει και δε με πλάσει, το φαρμάκι μου να πάρει…”

Στα “λαζαράκια” έδιναν το σχήμα ανθρώπου σπαργανωμένου, όπως ακριβώς παριστάνεται ο Λάζαρος στις εικόνες. Όσα παιδιά είχε η οικογένεια τόσους “λαζάρηδες” έπλαθαν και στη θέση των ματιών έβαζαν δυο γαρίφαλα.
Τα “λαζαρούδια” πολλές νοικοκυρές τα γέμιζαν με αλεσμένα καρύδια, αμύγδαλα, σύκα, σταφίδες, μέλι, πρόσθεταν πολλά μυρωδικά και τα παιδιά ξετρελλαίνονταν να τα τρώνε ζεστά.

Σε κάποια χωριά μάλιστα οι αγρότες δεν μαζεύουν τη σοδιά τους γιατί φοβούνται ότι οι καρποί της γης φέρουν τον θάνατο μέσα τους.
O Λάζαρος είναι μια μορφή που εμπνέει σεβασμό στους Χριστιανούς, καθότι αποτελεί την πιστοποίηση του ΘΕΟΥ να μπορεί να αναστήσει τους Νεκρούς.

Τα κάλαντα του Λαζάρου ήταν αποκλειστικά γυναικεία και τα τραγουδούσαν κοπέλες διαφόρων ηλικιών, ακόμα και κορίτσια τις παντρειάς, που ονομάζονταν “Λαζαρίνες”.
Την παραμονή της γιορτής, οι ονομάζονταν “Λαζαρίνες” ξεχύνονταν στα χωράφια έξω από τα χωριά για να μαζέψουν λουλούδια που με αυτά θα στόλιζαν το καλαθάκι τους.lazarines 3

Με το καλάθι άνα χείρας, IMG_0848_2το Σάββατο του Λαζάρου, ντυμένες με τις τοπικές τους ενδυμασίες, θα γύριζαν από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας τα κάλαντα τού Λαζάρου, εισπράττοντας Φιλοφρονήσεις, μικρό φιλοδώρημα σε χρήματα, αυγά, φρούτα ή άλλα φαγώσιμα και κεράσματα. lazarines συλλογου γυναικων Ροδιανης Τα λόγια του τραγουδιού, άρχιζαν πάντοτε με την Φράση «Ήρθε ο Λάζαρος, ηρθάν τα Βάϊα. Ήρθε η Κύριακη που τρών τα Ψάρια ή Ήρθε των Βαδιών η εβδομάδα» … και στην συνέχεια αναφέρονταν στην ανάσταση του Λαζάρου, στην εξιστόρηση του Θαύματος. Κατόπιν μπορούσαν να φτιάξουν και δικά τους στιχάκια με παινέματα προσώπων, μέτρια στιχουργήματα μέχρι και στίχους υψηλής ποιητικής ποιότητας.

Τα έθιμα του Λαζάρου στα χρόνια της σκλαβιάς είχαν Θρησκευτική, Κοινωνική και Οικονομική σκοπιμότητα. Πρώτη και κυριότερη τη διατήρηση του Εθίμου το οποίο είχε Ορθόδοξη Χριστιανική διδαχή.

Στις γυναίκες και ιδίως στα νέα κορίτσια που δεν έβγαιναν συχνά έξω από το σπίτι επειδή τα ήθη της εποχής και ο φόβος της αρπαγής τους από τους Τούρκους τις περιόριζαν, δίνονταν κάποιες ελευθερίες. Γίνονταν αλληλογνωριμίες και νυφοδιαλέγματα, κυρίως από τα μελλοντικά πεθερικά  και σε λίγο καιρό ακολουθούσαν τα προξενιά, τα αρραβωνιάσματα και οι γάμοι.

Εθιμικά 0 λαός γιορτάζει την πρώτη Λαμπρή, την “Έγερση” του φίλου του Χριστού, του “αγέλαστου” Λάζαρου.

Ο φόβος και ο τρόμος για όσα γνώρισε στον άλλο κόσμο άφησαν τόσο βαθιά σημάδια στην ψυχή του Λάζαρου που, λέει η παράδοση, μετά την Ανάσταση του δε γέλασε παρά μόνο μια φορά.

Αυτή ήταν όταν είδε κάποιον χωρικό στο παζάρι να κλέβει μια στάμνα και να φεύγει κρυφά.
“Βρε τον ταλαίπωρο, είπε. Για ιδές τον πώς φεύγει με το κλεμμένο σταμνί.

Ξεχνάει ότι κι αυτός είναι ένα κομμάτι χώμα, όπως και το σταμνί. Το ‘να χώμα κλέβει τ’ άλλο. Μα δεν είναι να γελούν οι πικραμένοι;” και χαμογέλασε.

Στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας για να απεικονίσουν την Ανάσταση του Λάζαρου, να συμβολίσουν δηλαδή τη Νίκη του Χριστού απέναντι στο θάνατο, αλλά παράλληλα και για να υποδηλώσουν την ανάσταση της φύσης, έφτιαχναν ένα ομοίωμα του Λάζαρου. Την παραμονή της γιορτής ή, σε πολλά μέρη, ανήμερα της “πρώτης Λαμπρής”, τα παιδιά, κρατώντας το “Λάζαρο”, έκαναν τους αγερμούς* τους.
Γύριζαν στα σπίτια και τραγουδούσαν τα “λαζαρικά”, για να διηγηθούν την ιστορία του αναστημένου φίλου του Χριστού και να πουν παινέματα στους νοικοκυραίους. Στις κτηνοτροφικές περιοχές, χτύπαγαν ταυτόχρονα και μεγαλοκούδουνα.

Τα Κάλαντα του Λαζάρου :
«Ήρθε ο Λάζαρος ήρθαν τα Βάγια, ήρθε των Βαγιών η εβδομάδα.
Ξύπνα Λάζαρε και μην κοιμάσαι, ήρθε η μέρα σου και η χαρά σου.

Πού ήσουν Λάζαρε; Πού ήσουν κρυμμένος;
Κάτω στους νεκρούς στους πεθαμένους.
Δε μου φέρνετε, λίγο νεράκι, που το στόμα μου πικρό φαρμάκι.
Δε μου φέρνετε λίγο λεμόνι. που το στόμα μου, σαν περιβόλι.

Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν τα Βάγια, ήρθε η Κυριακή που τρων’ τα ψάρια.
Bάγια, Bάγια και Bαγιώ. τρώνε ψάρι και κολιό.
Και την άλλη Κυριακή, τρώνε το ψητό τ’ αρνί.

Ήρθε ο Λάζαρος ήρθαν τα Βάγια, ήρθε η Κυριακή που τρων’ τα ψάρια. Σήκω Λάζαρε και μην κοιμάσαι, ήρθε η μάνα σου από την πόλη,
σου ‘φερε χαρτί και κομπολόι.

Γράψε Θόδωρε και συ Δημήτρη, γράψε Λεμονιά και Κυπαρίσσι.
Το κοφνάκι μου θέλει αυγά, κι η τσεπούλα μου θέλει λεφτά.

Βάγια, Βάγια των Βαγιών, τρώνε ψάρι και κολιό
και την άλλη Κυριακή τρώνε το παχύ τ’ αρνί.»

Εθιμικό Τραγούδι του Λαζάρου :
Σήμερον έρχεται ο Χριστός ο επουράνιος θεός.
Εν τη πόλει Βηθανία Μάρθα κλάει και Μαρία.
Λάζαρο τον αδελφό της τον γλυκύ και καρδιακόν της.
Τον μοιρολογούν και λένε τον μοιρολογούν και κλαίνε.

Τρεις ημέρες τον θρηνούσαν και τον εμοιρολογούσαν
Και τη μέρα την Τετάρτη κίνησε ο Χριστός για να ‘ρθει.
Τότε εβγήκε η Μαρία έξω από τη Βηθανία
και εμπρός του γονατίζει και τα πόδια του φιλεί.

-Αν εδώ ήσουν, Χριστέ μου δεν θα πέθαιν’ ο αδελφός μου.
Μα και πάλιν εγώ πιστεύω και καλότατα ηξεύρω
ότι δύνασαι αν θελήσεις και νεκρούς να αναστήσεις.

Τότε ο Χριστός δακρύζει και τον Άδη φοβερίζει.!
Δεύρο έξω Λάζαρέ μου φίλε και αγαπητέ μου.
Παρευθύς επελυτρώθη ανεστήθη κι εσηκώθη
Τότε τον Θεόν δοξάζουν και τον Λάζαρο εξετάζουν.

Πες μας, Λάζαρε, τι είδες εις τον Άδην απού πήγες;
Είδα φόβους, είδα τρόμους, είδα βάσανα και πόνους,

Δώστε μου νερό λιγάκι να ξεπλύνω το φαρμάκι
της καρδιάς και των χειλέων και μην μ’ ερωτάτε πλέον.

Του χρόνου πάλι να ‘ρθουμε, με υγεία να σας βρούμε,
και ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνια πολλά να ζήσει,
να ζήσει χρόνια εκατό και να τα ξεπεράσει.

Τα “λαζαρικά” από τόπο σε τόπο έχουν πολλές εθιμικές παραλλαγές.

Στη Στερεά Ελλάδα, τη Μακεδονία και τη Θράκη στο έθιμο έπαιρναν μέρος μόνο κορίτσια, οι “Λαζαρίνες” ή “Λαζαρίτσες”, έτσι έβρισκαν την ευκαιρία να γίνουν γνωστές και σαν υποψήφιες νύφες.

Για “Λάζαρο” βαστούσαν έναν ξύλινο κόπανο για τα ρούχα, τυλιγμένο με παρδαλά κομμάτια από πανιά, ίδιο μωρό. Σε άλλα μέρη πάλι έντυναν με χτυπητά πολύχρωμα υφάσματα μια ρόκα, μια κούκλα, έναν καλαμένιο σταυρό και τα στόλιζαν με κορδέλες και λουλούδια.   Στη Σκύρο έπαιρναν την τρυπητή κουτάλα, “τη σιδεροχουλιάρα”. Έβαζαν σε κάθε τρύπα και από ένα άσπροπούλι -άσπρη μαργαρίτα- ένα κόκκινο γαρίφαλο για στόμα και σχημάτιζαν το πρόσωπο. Έδεναν σταυρωτά πάνω στην κουτάλα ένα ξύλο, για να κάνουν τα χέρια, της φορούσαν και ένα πουκαμισάκι ή ένα μωρουδίστικο ρούχο και ο “Λάζαρος” ήταν έτοιμος.

Γύριζαν τα παιδιά από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας και οι νοικοκυρές τους έδιναν αυγά, λεφτά ή ό,τι άλλο είχαν.  Πάντα όλοι κάτι έβρισκαν να δώσουν.   Κι όταν θέλαν για κάποιον να πούνε πως ήταν τσιγκούνης έλεγαν: “Ποτέ του, αυγό δεν έδωσε, ούτε τ’ αγίου Λαζάρου!” Στα Τρίκαλα τα αυγά που συγκέντρωναν οι Λαζαρίνες, οι μητέρες τους τα έβαφαν κόκκινα και τα κρατούσαν σε ξεχωριστό μέρος. Όταν ήθελαν να περιποιηθούν έναν επισκέπτη από αυτά τα αυγά του έδιναν, του Λαζάρου.

Σε μερικά μέρη τη θέση του “Λάζαρου” έπαιρνε ένα καλάθι στολισμένο με λουλούδια και με πολύχρωμες κορδέλες. Στην Κρήτη έκαναν έναν ξύλινο σταυρό και τον στόλιζαν με ορμαθούς από λεμονανθούς και αγριόχορτα με κόκκινα λουλούδια, τις μαχαιρίτσες.
Στην Κύπρο συναντάμε το έθιμο της αναπαράστασης, στην αρχαιότερη μορφή του. Ο Θεός πεθαίνει στην ακμή της νιότης του και αμέσως ανασταίνεται, όπως ο Άδωνης στους αρχαίους Έλληνες. Έντυναν ένα παιδί με κίτρινα λουλούδια, έτσι ώστε ούτε το πρόσωπο του δε φαινόταν. Σε κάθε σπίτι που πήγαιναν, όταν άρχιζαν τα άλλα παιδιά να τραγουδούν, ξάπλωνε και υποκρινόταν το νεκρό, όταν όμως έλεγαν το “Λάζαρε δεύρο έξω” σηκωνόταν.

Το ίδιο έθιμο συναντάμε και στην Κω. Το παιδί που αναπαριστούσε το Λάζαρο, τυλιγμένο σε ένα σεντόνι, ήταν και αυτό στολισμένο με κίτρινα λουλούδια. Αμοιβή της παρέας για την αναπαράσταση τα αυγά για το δάσκαλο. Τα πιο μεγάλα παιδιά, οι “πρωτόσχολοι”, έπαιρναν την εικόνα του Λάζαρου, την έβαζαν πάνω σε μια ειδική κατασκευή που στόλιζαν με δεντρολίβανο -ήταν, λέει, η Βηθανία, η πατρίδα του- και γύριζαν στις στάνες. Οι βοσκοί τους φίλευαν αυγά, τυριά και μυζήθρες για τις λαμπρόπιτες. Επίσης στην Κω οι αρραβωνιασμένες θα έφτιαχναν ένα λαζαράκι σε μέγεθος μικρού παιδιού, γεμισμένο με χίλια δυο καλούδια και κεντημένο σχεδόν σαν τις κουλούρες του γάμου, για να το στείλουν στο γαμπρό.

 

Συνταγή Λαζαράκια (Πασχαλινά ζυμαρανθρωπάκια) Κας Χριστίνας Κυβράνογλου :

Υλικά :
1 Κιλό αλεύρι γιά όλες της χρήσεις.
1 Φακεάκι ΜΠΕΪΚΙΝ ΠΑΟΥΝΤΕΡ
1 Ποτήρι Φρεσκοστημνο Χυμό Πορτοκάλι
1 Ποτήρι ζάχαρη κρυσταλλική
1/2 Ποτήρι Σπορέλαιο
1/2 Ποτήρι Χλιαρό Νερό
1/2 Ποτήρι Ταχίνι

Γέμιση :
1 κουταλιά γλυκού κανέλα
150γρ Καρύδι (Καβουρδισμένο και αλεσμένο)
200γρ Σταφίδες Μαύρες (μουλιασμένες από βραδύς)
Φαρύφαλα (Διακόσμηση Ματιών, Μύτη και στόματος)

Εκτέλεση..:

 

2016-04-23 (2)

σ.σ.Συντάκτη : Επίσης έχετε υπόψη σας ότι μπορείτε να τα κάνετε με όποια κουλουρένια  ζύμη αρέσει σε εσάς. Το σκεπτικό είναι να έχουν χεράκια σταυρωμένα και γαρυφαλλάκι. Αλλοι τα φτιάχνουν με ποδαράκια, εμένα μου αρέσουν έτσι.

* Αγερμός = εθιμική εορταστική επίσκεψη ομάδας προσώπων στα σπίτια μιάς κοινότητας, συνήθως σε γιορτή, για να πούν τραγούδια και να ευχηθούν Υγεία και Ευτυχία).

Ευχαριστούμε όλους τους καταγραφείς του Εθίμου. Όλοι μαζί συρράπτουμε την εικόνα του εθίμου, καθένας απ΄ τον τόπο του, το οποίο ευελπιστούμε να αποτελέσει προσθετικό κομμάτι στην τεράστια παράδοση των Ελλήνων.

Επισημάνσεις, Παρατηρήσεις, Διορθώσεις, Εμπλουτισμό … στα Σχόλια 🙂

Καλή Ανάσταση σε όλες και όλους. Καλό Πάσχα με υγεία και χαρά !
signature